Mystiek

samenvatting

Momenteel ben ik bezig met een uittreksel over mystiek….voor zover klaar—

(uit Mystiek en spiritualiteit. Jacob Slavenburg. 1994 Ankh Hermes.

De ontmoeting met de ander die jezelf is.

Tussen ratio en gevoel. De ratio gaat in de dingen tot wat god niet is. De minne laat het laatste liggen en gaat tot wat god is.

p12. Tot aan 5e eeuw:mystiek is ´het leven dat vervuld is van die ene Werkelijkheid, waarvan de schrift spreekt en die het wezen vormt van de liturgie. Dwz de ervaring van de onzichtbare wereld die door Christus tot ons gekomen is. Het schouwen van de Schrift.

Daarna, tot 17e eeuw, beginnend bij de pseudo Dionysios de Aeropagiet, de zinnen ontstijgen, het materiele denken ontstijgen tot de hoogte van het niet meer kennen. Negatieve theologie. Lijkt op de vroege Gnostici.

Mystieke ervaring is gerealiseerde spiritualiteit op het moment dat alle beelden, projecties, scheidingen, zijn opgeheven (Marcel Messing)

Het spirituele is aan te duiden als de oneindige Ruimte van de Goddelijke geest waarbinnen zich alle eindige dingen afspelen, niet alleen fysieke verschijnselen, maar ook alle psychische

Het woord spiritualiteit gaat terug tot het Latijnse woord spiritus, dat geest betekent. Dit is weer de vertaling van het Griekse Pneuma (adem), dat op zijn beurt het Hebreeuwse ruah weergeeft .

p.15 India

Bhagavad Gita, het lied van de Heer. Ouder geschrift zijn de Oepanisjads (wouddichten) , c.a. 8oo j. voor onze jaartelling. Mystieke eenwording van het Atman, het hogere zelf, met Brahman, het Goddelijk Wezen dat in alle schepsels schuilt (zie mijn aant. van Paula). Verhaal: het ware Zijn merk je niet zoals je ook niet merkt als je zout in water gestrooid heb en later kom kijken.

Het pad van Boeddha.

Dhammapada, de op schrift gestelde leringen van Boeddha. Daaruit: “ Hij van wie hartstocht en haat, trots en huichelarij zijn weggevallen zoals een mosterdzaadje van de punt van een priem, hem noem ik Brahmaan. (Dit woord impliceert hier de dienstbare medemens, de nog lijdende: “ De geur van bloemen gaat niet tegen de wind in, of die van sandelhout, tagara of jasmijn is. Maar de geur van een deugdzaam mens gaat zelfs tegen de wind in. De deugdzame mens doordringt de hele omgeving met zijn helderheid.

De Tao van Lao Tse

Zelfde tijd dat Boeddha er was leefde in naburige China . Liet Tao Te Ching na volgens legende. Te is deugd, Tao is weg.

“Dat water het onbuigzame kan overwinnen – dat het zwakke het sterke kan overwinnen – Er is niemand in de hele wereld die dat niet weet., en toch is er niemand die het in praktijk kan brengen”

“Ben je in staat de flap van je tent, te openen naar het firmament? Ben je als kind vol eenvoud de natuur in te nemen en toch man te zijn? Ben je in staat vriend te blijven zonder oordeel of eis? Ben je in staat, parend met de hemel, de vrouwelijke kant te zijn? Ben je in staat je geleerde hoofd te doen luisteren naar je wijze hart? Als je, wat je verwekt onbeperkt doet groeien, als je wat je bestiert onbeperkt doet leven, als je mensen kunt leiden zonder dat zij het merken, ben je in de kern van het leven. (tao 10)

Zijn is de kern van het leven.

Perzische profeet Zarathoestra.

Luister naar het hart en niet naar het geleerde hoofd. “Zijn geest kwam over de aarde en doorhuiverde haar tot in de diepste voegen…Moge frisse dauw de aarde verkwikken en maak onze ziel ontvankelijk tot in een zuiver genieten”

p. 23 Joodse mystiek

Niet het hooglied en minneliederen maar de merkawa (=troon) mystiek (de vizioenen van Jes. 6:1-4) liggen hieraan ten grondslag. Schouwend voor de troon; opklimmend door de hemelse paleizen,7, waarvoor je wachtwoorden (kabbala) moet kennen.

Kabbalistiek is getallenleer, maar hier gaat het om de magische kabbala, geen getallenleer. De schepper van de wereld wordt hier gezien als een ´ondergeschikte ´ van een hogere, transcendente en niet-persoonlijke God, En Sof. (zo staat het ook in de Nag Hammadi geschriften die later ontdekt werden). En Sof kent een aantal eigenschappen die de onkenbare God doen manifesteren in het geschapene. De bijbel wordt allegorisch geduid. Door studie en meditatie kan de mysticus deel hebben aan de geopenbaarde werkelijkheid en zo ook de loop der dingen beïnvloeden.

Poimandres: een reis van de ziel na de dood, in mystieke schouwing gezien: de mens gaat omhoog door de sferen, geeft steeds iets lichamelijks af, en na de astrale invloeden afgelegd te hebben, kom je in de 8e sfeer, slechts in bezit van het eigenlijke zelf, de Vader aanbidden en alle wezen verheugen zich over je komst. Maar boven deze sfeer uitstijgend, zijn er Machten die met zoete stem God bezingen en dan stijgen zij in rangorde op om gelijk God te worden, in God te zijn, zelf God zijn. (dat is de voleinding voor hen die de Gnosis bezitten).

Prachtige teksten!!
p.29 Soefimystiek, Islam.
Hasan Al Basra. eeuw na Mohammed (8e eeuw) Hij zocht mij eerst zodat ik hem kon zoeken.

Al Niffari: Hij onthulde mij het aanschijn van al wat leeft. Hij nam de sluier weg van de achterzijde aller dingen…Aanschouw…er bestaat niets buiten jou …er bestaat niets buiten mij…Jij hebt het begrepen.

Hazrat Kahn gaf soefi grote impuls in het Westen. Met name zijn verhandelingen over de ziel worden veel gelezen. De ziel. Vanwaar, waarheen? Katwijk aan zee, 1989.

p.33 christelijke mystiek in de oudheid

De permanente staat van zijn van Jezus is de hoogste vorm van mystiek. (in zijn verbondenheid met de Christus.

Paulus hooglied 1 kor. 13 …als ik de liefde niet heb…..

Valentinus, 100 n chr. zag de Christus.

Pseudo-Filippus : Het is voor iemand niet mogelijk, iets te zien van de dingen die werkelijk bestaan, tenzij hij eraan gelijk wordt.

Zo gaat het niet met de mens in de wereld: hij ziet de zon zonder een zon te zijn, en hij ziet de hemel en de aarde en alle andere dingen zonder deze dingen te zijn.

Zo gaat het wel met de plaats van de Waarheid. Je zag iets van die plaats en je werd er gelijk aan. Je zag de Geest en je werd Geest. Je zag Christus en je werd Christus. Je zag de Vader en werd tot Vader.

Origenes p39 De Logos is beeld en weerschijn van de onzichtbare God. De ervaring hiervan is als een pijl die een heilbrengende liefdeswond veroorzaakt (zie het Hooglied)

Augustinus

Dionysius De mystica theologia. Negatieve theologie. wij kunnen God niet kennen. (tegen de ´persoonlijke antropomorge God´voorstellingen…

..zij vestigt zich op de begrippelijke toppen van de heiligste plaatsen. En dan bevrijdt hij zich ook daarvan, van de dingen die gezien worden en van degenen die zien, en gaat hij het duister van de kennisloosheid in, het werkelijk mystieke, waar hij zijn kennend grijpen laat zwijgen, en belandt hij in het volledig onaanraakbare en onzichtbare, wanneer hij geheel en al behoort aan degeen die aan alles voorbij is, en niet aan iets (niet aan zichzelf en niet aan iets anders) en wanneer hij zich met het volledig onkenbare door de onwerkzaamheid van al zijn kennen op de hoogste wijze vereent en door niets te kennen boven geest kent.

In dat duister dat meer dan licht is, te belanden, daarom bidden wij, en om door blikloosheid en kennisloosheid te zien en te kennen wat boven aanschouwing is en boven kennis, juist door het niet zien en niet kennen. Want dat is het werkelijk zien en kennen en het bezingen van degeen die boven zijnheid is als boven zijnheid; door middel van wegneming van alles wat zijnden toekomt……

p.48 Vrouwelijke mystici in de M.E.

Hildegard van Bingen: Ze ziet een geweldige kosmische gestalte die zich aandient met de woorden: Ik, de hoogste en vurige kracht, heb elke vonk van leven ontstoken en aan mij ontspringt niets dodelijks….Met mijn vleugels omvlieg ik de aardbol…..ik beweeg ontvlammend over de schoonheden der velden, ik licht op in de gewassen en berand in zon en maan en sterren. Met elk zuchtje van de als met onzichtbaar leven dat alles bevat, wek ik alles tot leven….Zo rust ik in alle werkelijkheid verborgen als vurige kracht. Zo brandt alles door mij, gelijk de adem de mens onophoudelijk beweegt, als door de wind bewogen vlam in het vuur….

ze had ook een vizioen zoals Ezechiël, het aanschouwen van gods afglans, de Adman Katman, de mens.

Mechthild van Maagdenburg: schreef het vloeiend licht van de Godheid, haar vizioenen. De unio mystica, waarbij ook het lichaam betrokken wordt, maar dit gaat moeizamer mee met de vlucht van de ziel: “waar ben je gebleven, ik kan niet meer”. Zij schouwt met het oog dat God verlicht heeft. “Ik lig dieper in uw binnenste verzonken dan het meest innerlijke in u zelf “

Hadewijch zag in haar omgeving veel extatische overdreven vizioenen, het eenzijdige daarvan noemde ze zoetheidservaringen, waarin de bevrediging van eigen verlangens centraal staat.

Marguerite Porète Opvallend is de grote overeenkomst tussen haar en de spirituele, de gnostische Christenen, uit het begin van de jaartelling. p.64. Ook zij spreekt over de ´onbekende God´ en over het onderscheid tussen de mens Jezus en de goddelijke kracht Christus. Evenals Valentinus maakt ze onderscheid tussen psychici, werkmensen, die zich nog richten naar de schrift om zekerheid te krigen en pneumatici geestelijke mensen, de ´vernietigde zielen´ , zij die ontvangen van de heilige Geest die schrijft op het perkament van de ziel. In 1310 werd deze begijn als ketter verbrand.

p. 68 Mannelijke mystici in de M.E.

Bernardus van Clairvaux kon goed preken, maar vervelend mens (o.a. in discusie over Heloïse) en riep op tot kruistochten. Nadruk op zelfkennis als bron van Godskennis: “ …Daarom hebt u de indruk dat ge mij niet kent, omdat ge uzelf niet kent. En u kent uzelf niet omdat u uit uzelf bent weggegaan.”

Franciscus

Eckhart: ….dat heel ons leven waar moge worden…Moge, wanneer wij zijn losgekomen van een door onszelf bedachte God en van alle schepselen de wereld opengaan in al haar lichtende schoonheid..

Richt er alle aandacht op dat God in u tot wasdom komt. (de geboorte van God in de grond van de ziel). .. Niets brengt je dichter bij (ipv boetedoeningen) dan de zoete band der liefde…

Denk niet dat je heiligheid kunt baseren op doen , heiligheid moet berusten op zijn, want de werken heiligen ons niet, wij moeten de werken heiligen……Zo´n mens ontvangt daar waar de Zoon ontvangt en hij is de Zoon zelf…..God is niet alleen vader, als schepper, maar ook Moeder want hij (?) blijft wezenlijk met het schepsel verbonden…..

Mijn lichaam is meer in mijn ziel dan mijn ziel in mijn lichaam. Mijn lichaam en ziel zijn meer in God dan in zichzelf…

Wat door het woord kan worden uitgedrukt moet van binnenuit komen., van binnenuit vorm krijgen…….waarom je daar niets van merkt? Omdat je daar nog niet thuis bent.

Nabloei,

Teresia van Aviala,

Johannes van het Kruis: …hier begint God zich aan ons mee te delen, niet meer (in de verbeelding) door de zintuigelijkheid, via het redeneren dat begrippen verbindt en scheidt. Het gebeurt door de zuivere geest, waarin geen opeenvolgende redenering plaats vindt.
Piekervaringen.

Maslow: Duintjer: p.115 ..Het tijdelijk loslaten van het begrippenkader, dat gewoonlijk onze hele ervaringswereld omgrenst, vereist een loslaten van de vereenzelviging met het denken…innerlijk gepraat in ons hoofd…Het spirituele is de oneindige ruimte van de Goddelijke Geest….Inconsistenties en tegenstrijdigheden verhinderen het proces van het je eigen maken van het spirituele.

Teilhard de Charding…..alle versperringen waarin de sluiers van de materie en de wederzijdse ondoordringbaarheid van de zielen haar schijnbaar gevangen hield, doorbrekend…Eindpunt van de evolutie, transformerend naar punt Omega.

———————————————————————————-

De Boeddha van het Oneindige Licht (shin-boeddhisme) door D.Suzuki Ank Hermes, 2003

De oorsprongelofte van Amida is de Wil van de Bron. Het zijn 48 geloftes waarin Amida duidelijk maaktalle wezen te willen bevrijden. Zij wenst alle wezens naar haar Zuiver Land te brengen. Dit komt tot ons ipv dat wij ons daarheen begeven, het is in onszelf. (dit i.t.t. het mayanaboeddhisme waarin we door hard werken wijsheid vergaren en kennis: prajna en jnana.

Altruistische impuls die diep verankerd ligt in het wezen van de mens….Een sluimerend innerlijk zelf, bedolven onder de lagen die zich aan de oppervlakte van ons bewustzijn bevinden. …Het transcendent overstijgen van het verschil tussen object en subject.

…geloof of niet, p.57 we zijn genoodzaakt tot handelen; geloof aannemen is geen kwestie van een keuze maken.

De spiritueel verlichte is als een vogel ontsnapt aan de strikken van het net.

.Meer over religieuze stromingen

Meer over de betekenis van spiritualiteit en die term

Print Friendly